| Docustrip of docuflip | |
 | |
Dinosaurussen komen tot leven in de televisie van de toekomst. De 3d creativiteit kent geen grenzen meer. Een toekomstige huizenbezitter loopt door zijn nog niet bestaand droomhuis. Met z'n allen kunnen we een kijkje nemen in het paleontologisch tijdperk. Virtuele reuzen die het verleden nieuw leven inblazen. Natuurgetrouw stampen ze door het beeld alsof ze gisteren nog op de Veluwe gefilmd zijn. Nachtmerries komen in ons leven, want elk monster is denkbaar. Geen Poltergeist die ons tegenhoudt.
De docustrip is de toekomst volgens de reanimators van Leonardo da Vinci, Ramses lV, of het leven van de enige echte Platvoet. Was de documentaire tot voor kort de ultieme filmvorm om de werkelijkheid natuurgetrouw te tonen, de docustrip is de werkelijkheid zoals sommigen die willen zien. De docustrip is pure fictie met een beetje documentaire uitstraling. De doelgroep wordt bediend op haar wenken. Wilt u een dinosaurus zien, dan kan dat. Moet deze rode oogjes hebben, dan krijgt hij die ook.
De documentaire wordt aangekleed, ofwel krijgt een ander jasje en met de inhoud nemen we het niet altijd even nou. Wat is daar mis mee? Eigenlijk niets, als we het maar geen documentaire, ofwel werkelijkheidswaarde meegeven. Wetenschappers en puristen onder ons gruwelen van al deze creatieve speelruimte. Ik zou zeggen eindelijk weer een nieuw genre erbij. Na de levensechte Disney tekenfilms een nieuw indringend beeldverhaal. Naast elkaar hebben ze allemaal een bestaansgrond. Geen wolkje aan de lucht zou je zeggen, maar kunnen we het daarmee afdoen.
Zoals eerder al de docusoap zich heeft aangediend, wordt de docustrip ook een genre dat inspeelt op wat de markt wil. Gemakkelijk te pruimen entertainment met een sausje lichte informatie. Indrukwekkend gebracht en appellerend aan het deelgenoot worden van verhalen uit een vreemde, niet bestaande fictieve wereld. Een wereld zoals de makers denken dat die eruit heeft gezien. En wie wil niet aan de hand van Toetanchamon op zoek gaan naar de al eeuwen tot de verbeelding sprekende schat van Koning Priamus. Of een heuse speurtocht door de pre-Columbiaanse tempel van de Jaguar in de Maya cultuurstad Tikal. Een combinatie van hedendaagse brulapen en de fascinatie uit vroegere tijden.
Als de makers daarmee een deel van dagelijkse publiek van het 'Rad van Avontuur' of 'Goede Tijden Slechte Tijden' kunnen afsnoepen, mogen we niet mopperen. Maar het heeft natuurlijk niets met de klassieke documentaire te maken en kan dit genre ook nooit vervangen. Omdat de documentaire door dit soort prachtig beeldgeweld in de verdrukking zou kunnen komen, blijft aparte steun voor het genre nodig. Net als de typisch Nederlandse auteursfilm, die het Hollywoodgeweld ook niet op eigen kracht kan overleven. Omdat met de docustrip nou eenmaal meer geld is te verdienen, valt dit toekomst genre ook niet tegen te houden.
'Walking with the Dinosaurs' is zo'n peperdure BBC-serie, die alleen maar kan worden terugverdiend door een zo groot mogelijk publiek te bereiken. De merchandising wordt zelfs belangrijker dan het waarheidsgetrouwe beeld dat de serie biedt. Dinobadges, T- shirts, schoolagenda's, boeken, videospelletjes, CD-roms, websites, chatchannels en speciale nieuwsgroepen op internet maken de docustrip lucratief voor maximale exploitatie. Tientallen nieuwe rages staan er aan te komen. The sky is the limit en de technologie is the sky. Big and small brothers zullen over elkaar heen vallen.
Televisie moet pal op de kijker kruipen, soms een beetje erin zelfs. Het brave is er af en het effect neemt de overhand. Dat hoort er allemaal bij en mag bestaan naast de andere genres stel ik vast. Met z'n allen schuiven we noodgedwongen wel een beetje op, een beetje vlakker, een beetje minder inhoudelijk en eigenlijk van alles een beetje minder. Als de meerderheid die kant uit wil gaan, moeten we daar tevreden mee zijn. Dat is wat televisie wil zijn. Het behang van de samenleving, niet meer en niet minder. Maar er is wel een innovatie toegevoegd. Niets staat een minderheid in de weg om aan sommige klassieke principes vast te houden. Ook daar moet ruimte voor blijven bestaan. En wie daar bang voor is, realiseert zich niet dat elke rage haar eigen verzadigingspunt kent.
© Gérard Bueters
14 oktober 1999.© Copyrights MEDIATEAM. Alle rechten voorbehouden.