Emotie-TV                                                                 

Zo maar even het televisienieuws op een dag. Een gedenkwaardige dag was het wel. De 11e van de 11e 1999. Wiskundigen raken van dit soort getallen opgewonden. In het zuiden van het land begint daarmee de voorbereiding op carnaval. En de herdenking van 'tien jaar na de val van de muur' is ook weer over ons heen gekomen. Berlijn is weer in rust. In de nieuwe hoofdstad van Duitsland is het vuurwerk gedoofd. Maar mijn opwinding is een andere. Tegenwoordig moet je vooral oppassen als er eigenlijk geen nieuws te melden is. We worden bijna elke dag verwend met een ramp of 'n geruchtmakende gebeurtenis. De dag dat dit alles op televisie ontbreekt, wordt bijna als een gemiste kans beschouwd. Maar niet op 11-11-1999. Tsjetsjenië slaan we een dag over. Daar kan wel elk moment op worden teruggevallen. Nee, de journalistiek krijgt een nieuw drama op een presenteerblaadje aangeboden. Foggia, een stad in midden Italië is nu het toneel van verdriet en ellende. In het holst van de nacht is daar een kompleet flatgebouw ingestort. Natuurlijk dat de televisie daar melding van maakt. Prompt vult het onderwerp de headlines van het acht uur ochtendjournaal.

Ik smeer ondertussen enkele boterhammen voor mijn kinderen. Ja het leven gaat gewoon door, ook voor hen. Met een oog kijken ze naar de beelden en vragen wat er gebeurd is. Ik breng het neutraal: ¨Er is ergens een flatgebouw ingestort¨. De een gaat verder met haar tekening, de andere eet ongestoord haar broodje. De presentatrice van het vroege NOS-Journaal bericht dat mogelijk honderd mensen gedood of gewond zijn. Exacte gegevens over de ramp zijn blijkbaar nog niet bekend. We zien beelden van de puinhoop met daarop reddingwerkers, die naar overlevenden zoeken. Geen bloederige of dramatische beelden. Een troosteloze hoop beton met de wetenschap dat daar in ieder geval veel mensen onder begraven liggen, behoeft voor mijn geen nadere details. De regie blijft schakelen van presentatrice naar de locatie, waar Marc Leijendekker zijn live verslag improviseert. Eigenlijk heeft de verslaggever niet veel te melden, behalve dat enkele mensen levend onder het puin vandaan zijn gekomen. Opnieuw beelden van brandweerlieden en hulpverleners met mondkapjes tussen de puinhopen. Ze vormen een levende keten, die brokstukken aan elkaar doorgeeft. Eigenlijk is het onderwerp al lang verteld en de beelden voegen niets meer toe. De presentatrice sluit terecht het item af. Terwijl ze een ander onderwerp aansnijdt, komt via haar oortje een bericht van de regie. Verwarring bij haar. ¨Ik begrijp dat we toch nog even terugschakelen naar Foggia. Er is zojuist een kindje onder het puin vandaan gehaald¨.

We zien weer beelden van de puinhopen. De regie is net te laat. Onzichtbaar voor wellustige camera's ligt het kind al veilig in een ziekenauto. Uit de aarzeling van de presentatrice en regie is op te maken dat dit een gemiste kans is. Daar gaat mijn opwinding dus over. Zit ik tijdens mijn ontbijt of op welk ander moment dan ook, te wachten op het levenloze of bloederige lichaampje van een 4 jarig kindje? Nee dus!! Het is Gvd helemaal niet nodig om mij en anderen duidelijk te maken, dat onder die immense puinhoop een heleboel droefenis bij elkaar ligt. Mijn voorstellingsvermogen hoeft daarvoor niet extra geprikkeld te worden. De melding en beelden van een ingestort flatgebouw, met 80 bedolven gezinnen zegt voor mij alles. Waar zijn de dames en heren eigenlijk mee bezig? Is dit het nieuws of is dit emotie-tv. Natuurlijk reality televisie wil beelden laten zien. Ook het journaal, maar de 'eagerheid' waarmee naar de ellendige beelden werd gezocht, ging mij even te ver. Dat riekt naar exploitatie van het leed. Naar mijn mening heeft eerlijke - ethisch verantwoorde - journalistiek geen permanente bevestiging in geschonden vlees en bloed nodig. Ook de gemiddelde kijker wordt daarmee absoluut geen dienst bewezen. Enkele dagen later beeft Turkije opnieuw. De ellende stuift weer mijn huiskamer binnen. Het dodenaantal in Foggia blijkt aanzienlijk lager. Ik weet dat rampen berichtgeving ook nodig is, maar mag het soms een beetje discreter als het kan.

© Gérard Bueters
15 november 1999.


© Copyrights MEDIATEAM. Alle rechten voorbehouden.