Verenigt U Terwijl het Rotterdams Filmfestival onder regie van een Engelse directeur met een onvervalste Hollywoodfilm geopend werd, krijgt filmend Nederland de smaak te pakken. Sinds het duo Vermeend en Zalm de filmers en hun particuliere financierders dezelfde belastingvoordelen geven als de scheepsbouw, worden 'Nederlandse films' met ongekende budgetten gemaakt. In korte tijd peuterde de filmbranche 150 miljoen extra productiebudget uit de markt. Tegenover de magere 12 miljoen per jaar van het Filmfonds, niet gering. Het toverwoord is de Commanditaire Vennootschap (CV). Particulieren kunnen nu zonder enig risico in Nederlandse films investeren. En het gaat zo goed dat de speciaal doorvoor opgerichte Fine BV maar in een paar van die projecten meefinanciert. Nog 10 jaar zo en een heus Hollywood van de lage landen verrijst. Hoewel, het nieuwe belastingplan 2001 zet weer alles overboord. De schok onder particulieren en filmers lag enkele weken boven de pijngrens. Maar ingewijden vertelden me dat het allemaal wordt gerepareerd. Ja, zo gaat dat in de Nederlandse politiek. Bedenken ze eindelijk een prachtige maatregel en dan blijken te veel mensen voordeel te hebben. De geest moet weer terug in de fles en de boel wordt teruggedraaid. Want dat is de slimheid van het Hollandse poldermodel: Geef zo weinig mogelijk weg, zuig zoveel mogelijk op waar nog wat te halen is. Of het nou rekeningrijden is, de parkeergeldenmaffia, het afschaffen van aftrekposten, of accijnsverhogingen op benzine terwijl de prijzen normaal al met tientallen procenten stijgen. Het heet allemaal poldermodel en omdat het de meeste Nederlandse ondernemers voor de wind gaat, horen we te weinig kritiek naar mijn idee.
Maar terwijl de taxichauffeurs nogal archaïsch met honkbalknuppels en blokkades hun zure poen opeisen, richten de Nederlandse topacteurs een heuse eigen vakbond op. Een 'screen actors guild' die in Hollywood al tientallen jaren bestaat, wordt nu op de valreep door de oudere garde acteurs in het leven geroepen. Bedoeld als een soort kwaliteitsmerk om de echte acteur te onderscheiden van de willekeurig van de straat geplukte soapsterren. Doel: meer poen op tafel en misschien ook wel een echte CAO. Juist nu de aloude NBF zich opheft en het nieuwe servicebureau voor de filmindustrie in de maak is. In een periode dat de branche voor het eerst sinds haar bestaan een echte poging doet om een Nationale Federatie op te richten. Jawel, 21 maart a.s. is dit lentekindje een feit. Natuurlijk is die acteursgilde nodig, evenals de nog jonge regisseursgilde en de gilde voor camera en geluidsmensen in spe. En hoezeer het vereniginggevoel leeft, blijkt ook uit de oprichting onlangs van de vereniging van nieuwe film- en televisiemakers en de HAL voor locatiemanagers. Of de Nederlandse Licht Society en de animatieproducenten. Korte tijd bestond een los verband van jonge filmers, dat onlangs de Nederlandse Vereniging van Speelfilmers nieuw leven heeft ingeblazen. Binnenkort misschien een verzamelgilde voor de sectie hand- en spandiensten in de film- en televisiebranche. Van setdresser tot stuntman, van runner tot scriptgirl. Ik roep vanaf deze stoel de oprichting maar uit. Ja, waarom daar langer mee wachten. Nee als het zo doorgaat, ligt het in ieder geval niet aan de organisatiegraad van de branche. Ik bedoel dan zijn het alleen nog de politici, die Hollywood aan de Lage Landen tegen kunnen houden. Ik heb er wel geloof in. 2000 wordt een historisch filmjaar, op de grens van het digitale tijdperk en worldwide screening. Niet platte Hollywood kopieën natuurlijk, want daar zijn wij hier helemaal niet goed in. Nee, gewoon op zijn Nederlands, ieder met zijn eigen poldergevoel. En misschien dat Rotterdam zich dan ook niet meer schaamt om met een rasechte Hollandse film te openen.
Amsterdam, 14 februari 2000
Gérard Bueters© Copyrights MEDIATEAM. Alle rechten voorbehouden.